Je hond ruikt. Of hij is door een plas gerold, of het is gewoon een tijd geleden. En dan komt de vraag: hoe vaak hoort dit eigenlijk?
Het antwoord dat je overal leest is „eens per maand”, en dat klopt voor precies één soort hond. In werkelijkheid hangt het af van het vachttype, van wat je hond uitspookt en van of hij huidproblemen heeft. Sommige honden was je hooguit drie keer per jaar; bij andere is elke twee weken normaal.
Belangrijker dan de frequentie is trouwens iets anders: te vaak wassen doet meer kwaad dan te weinig. Elke wasbeurt haalt huidvet weg, en dat vet is de beschermlaag van je hond.
Hoe vaak moet je je hond wassen?
Als richtlijn, uitgaande van een gezonde huid:
- Korte gladde vacht (labrador, staffordshire, beagle): elke twee tot drie maanden. Vaker is zelden nodig.
- Dubbele vacht (herder, husky, sennenhond): drie tot vier keer per jaar, en dan vooral rond de ruiperiodes.
- Lange vacht (setter, spaniël, langharige herder): eens per vier tot zes weken.
- Krul- of wolvacht (poedel, doodle): elke drie tot vier weken, meestal gecombineerd met de trimbeurt.
- Ruwharige vacht (terriërs, draadhaar): zo min mogelijk. Wassen maakt de ruwe structuur zachter en dat is precies wat je bij deze vachten niet wilt.
Daar bovenop komt de praktijk. Een hond die in een sloot heeft gelegen was je gewoon, ongeacht het schema. Dat is geen probleem zolang het de uitzondering is en niet de regel.
Waarom te vaak wassen averechts werkt
De huid van een hond maakt vet aan dat de vacht waterafstotend houdt en de huid beschermt. Shampoo haalt dat vet weg. Doe je dat te vaak, dan reageert de huid met droogte, schilfers en jeuk, en soms juist met meer vetproductie waardoor je hond sneller gaat ruiken. Dan kom je in een vicieuze cirkel: hij ruikt, je wast, hij ruikt sneller.
De huid van een hond heeft bovendien een andere zuurgraad dan die van ons. Menselijke shampoo, ook babyshampoo, verstoort die en is daarom geen goed idee, hoe mild hij ook lijkt.
Stap voor stap: zo was je je hond
- Borstel eerst, altijd. Een klit die nat wordt trekt samen en verhardt; die krijg je er daarna niet meer uit. Losse haren klonteren bovendien samen en verstoppen de afvoer. Maak de vacht dus helemaal klitvrij voor er water aan te pas komt.
- Zet alles klaar. Shampoo binnen handbereik, twee handdoeken, een antislipmat in het bad. Zodra je hond nat is heb je geen hand meer vrij.
- Lauw water, begin bij de poten. Rond lichaamstemperatuur of net eronder. Werk van onder naar boven, zodat je hond went aan het water in plaats van er een straal overheen te krijgen.
- Maak de vacht echt nat. Bij een dikke of dubbele vacht loopt water over de bovenlaag af. Masseer het met je vingers of een rubberen borstel tot op de huid; anders was je alleen de buitenkant.
- Shampoo verdunnen. Meng hem met wat water in een bekertje voor je hem aanbrengt. Onverdunde shampoo blijft in de vacht hangen en is lastig uit te spoelen.
- Kop als laatste, en voorzichtig. Geen water in de oren en de ogen. Gebruik voor de kop een vochtige doek in plaats van de douchekop.
- Spoel langer dan je denkt. Dit is de meest gemaakte fout. Achtergebleven shampoo is de belangrijkste oorzaak van jeuk na het wassen. Spoel tot het water helder is en de vacht niet meer glibberig aanvoelt, en spoel dan nog een keer.
- Droog tot op de huid. Een vacht die vanbuiten droog voelt maar vanbinnen vochtig blijft, is de kortste weg naar een geïrriteerde huid en muffe geur. Handdoek eerst, daarna eventueel een droger op lage temperatuur.
Waar je in wast
Voor een klein hondje volstaat de wastafel of de douchebak. Bij een middelgrote of grote hond loop je tegen je rug aan, en dan is een aparte hondenbadkuip of een bad op poten het verschil tussen wel en niet zelf wassen. Heb je geen ruimte om iets te laten staan, kijk dan bij de opvouwbare hondenbaden.
In de zomer kan het gewoon in de tuin met een hondendouche. Let dan wel op de watertemperatuur: koud leidingwater is voor een gezonde hond op een warme dag prima, maar niet voor een pup, een oudere hond of een hond met een dunne vacht.
Als je hond het wassen eng vindt
Bijna altijd komt dat door één slechte ervaring: uitglijden, water in de oren, of een keer stevig vastgehouden worden. Begin daarom opnieuw en klein. Zet je hond droog in het lege bad en beloon. Doe er een paar centimeter water in en beloon opnieuw. Was pas als hij daar ontspannen in staat.
Een antislipmat is hierbij het meest onderschatte hulpmiddel. Een hond die grip heeft, staat rustiger dan een hond die zich schrap moet zetten.
Wanneer je juist niet moet wassen
Er zijn situaties waarin een wasbeurt uitstellen verstandiger is:
- Bij een open wond, hechtingen of een huidaandoening in behandeling. Overleg dan eerst met je dierenarts; sommige middelen mogen niet nat worden.
- Bij een pup jonger dan acht weken. Die regelen hun temperatuur nog slecht. Een vieze plek poets je met een vochtige doek.
- Vlak na een vaccinatie of operatie. Houd de termijn aan die je dierenarts noemt.
- Als je hond al oververhit is. Koel dan geleidelijk af met lauw water bij de poten; een koude straal over de rug is dan geen goed idee.
En algemeen: ruikt je hond kort na een wasbeurt alweer sterk, of zie je schilfers, roodheid of kale plekken, dan is dat geen wasprobleem maar een huidprobleem. Vaker wassen maakt het dan erger. Laat de huid bekijken door je dierenarts.
Kort samengevat
Hoe vaak je je hond wast hangt af van zijn vacht, niet van de kalender. Een korte gladde vacht kan maanden toe; een lange of krullende vacht wil elke vier tot zes weken. Ruwharige vachten was je zo min mogelijk. Daar bovenop was je gewoon als hij vies is.
Wat er meer toe doet dan de frequentie is hoe je het doet: eerst borstelen, lauw water, shampoo verdunnen, langer spoelen dan je denkt en drogen tot op de huid. En gebruik hondenshampoo, geen menselijke, ook geen babyshampoo.
Kom je tijdens het borstelen zwarte korreltjes tegen die op nat papier roodbruin uitlopen, dan is er iets anders aan de hand; zie vlooien herkennen bij je hond.
Mag ik babyshampoo gebruiken voor mijn hond?
Liever niet. De huid van een hond heeft een andere zuurgraad dan die van mensen, en ook een milde babyshampoo verstoort die. Het gevolg is droogte en jeuk. Gebruik een shampoo die voor honden gemaakt is; bij een gevoelige huid een variant zonder parfum.
Waarom ruikt mijn hond kort na het wassen alweer?
Meestal omdat de vacht niet tot op de huid droog is geworden, of omdat er shampoo is achtergebleven. Beide geven binnen een dag een muffe geur. Spoel langer dan je denkt en droog door tot op de huid. Blijft het terugkomen, dan kan er een huidaandoening onder zitten; laat dat bekijken.
Vanaf welke leeftijd mag een pup in bad?
Vanaf ongeveer acht weken, en dan kort en lauw. Jongere pups regelen hun lichaamstemperatuur nog slecht; een vieze plek poets je dan met een vochtige doek. Laat een pup vooral rustig wennen: droog in het lege bad staan met een beloning is de eerste stap.
Kan ik mijn hond met alleen water wassen?
Voor modder en zand is dat vaak genoeg, en het spaart het huidvet. Shampoo heb je nodig bij vet, geur die niet weggaat of als de dierenarts een medische shampoo heeft voorgeschreven. Alleen water afspoelen mag zo vaak als nodig; met shampoo wassen juist niet.
